Pielgrzym - Adam Mickiewicz


Lesław Pawluk - Pielgrzym

Adam Mickiewicz

U stóp moich kraina dostatków i krasy,
Nad głową niebo jasne, obok piękne lice;
Dlaczegoż stąd ucieka serce w okolice
Dalekie, i - niestety! jeszcze dalsze czasy?

Litwo! piały mi wdzięczniej twe szumiące lasy
Niż słowiki Bajdaru, Salhiry dziewice,
I weselszy deptałem twoje trzęsawice
Niż rubinowe morwy, złote ananasy.

Tak daleki! tak różna wabi mię ponęta;
Dlaczegoż roztargniony wzdycham bez ustanku
Do tej, którą kochałem w dni moich poranku?

Ona w lubej dziedzinie, która mi odjęta,
Gdzie jej wszystko o wiernym powiada kochanku,
Depcąc świeże me ślady czyż o mnie pamięta?

Zasmuconej - Kazimierz Gliński


Iwona Hossa, Krystyna Szczepańska
Zasmuconej

Kazimierz Gliński

Chylisz główkę na pierś białą,
Łza w oczętach drży.
Co się tobie, dziewczę, stało?
Skąd te duże łzy?

Może w chwilach uprzytomnień
Znikłych serca mar
Czujesz rozkosz dawnych wspomnień,
Dawnych marzeń czar?

Może ciebie róże smucą,
Że uwiędły już?...
Wróci Wiosna, kwiaty wrócą,
Wróci chwila róż!

I przyleci znów motyli
Różnobarwny tłum.
Brzoza długi warkocz schyli,
W szmer uderzy, w szum.

Ze snu ziemia się ocuci,
Ciepły spadnie deszcz.
W wonnych gajach pieśń zanuci
Słowik, bard i wieszcz.

Wszystko będzie drogie, nowe,
W radość przejdzie żal.
Wrócą noce księżycowe,
Zabrzmi koncert fal.

Obrazy: Francois Boucher

Z nową wiosną - Czesław Jankowski

Andrzej Hiolski
Z nową wiosną

Czesław Jankowski

Z nową wiosną kwiaty wrócą,
Znów zakwitną klomby róż,
Lecz twój dawny zachwyt dla mnie
Nie powróci nigdy już.
Z nową wiosną świat się zbudzi
Cudnie piękny wszerz i wzdłuż,
Tylko wzrok twój czarów moich
Nie dostrzeże już.

Z nową wiosną kwiaty wrócą,
Znów zakwitną klomby róż
Lecz twój dawny zachwyt dla mnie
Nie powróci nigdy już.
Dawny twój zachwyt nie wróci już.
Nigdy, nigdy nie.

Z nową wiosną słowik wróci
Zza dalekich gór i mórz,
Ale w duszę pieśń ma dawna
Nie powróci nigdy już.
Ledwie jedna wiosna minie,
Wnet i nowa wiosna tuż,
Tylko życia dzień wiosenny
nie powróci już.

Z nową wiosną słowik wróci
Zza dalekich gór i mórz,
Ale w duszę twą pieśń ma dawna
Nie powróci nigdy już.
Nigdy nie wróci pieśń dawna twa.
Nigdy, nigdy nie.

Obrazy: Franz Xavier Winterhalter

Mów do mnie jeszcze - Kazimierz Przerwa-Tetmajer

Kinuko Craft
Andrzej Hiolski
Mów do mnie jeszcze

Kazimierz Przerwa-Tetmajer

Mów do mnie jeszcze... Z oddali, z oddali
głos twój mi płynie na powietrznej fali,
jak kwiatem, każdym słowem twym się pieszczę.
Mów do mnie jeszcze...

Mów do mnie jeszcze... Te płynące ku mnie
słowa są jakby modlitwą przy trumnie
i w sercu śmierci wywołują dreszcze --
mów do mnie jeszcze...

Pamiętam ciche, jasne, złote dnie - Kazimierz Przerwa-Tetmajer

Andrzej Hiolski
Pamiętam ciche, jasne, złote dnie

Kazimierz Przerwa-Tetmajer

Pamiętam ciche, jasne, złote dnie,
Co mi się dzisiaj cudnym zdają snem,
Bo był otwarty raj także i mnie,
Bo był otwarty w dzieciństwie mym.

I czasem myślę, żem ja tylko spał,
Że całe życie moje było snem,
Zbudzę się, raj ten odnajdę com miał
Com miał w dzieciństwie mem!

Obraz: Marina Dieul

Zaczarowana królewna - Adam Asnyk


Andrzej Hiolski
Zaczarowana królewna

Adam Asnyk

Zaczarowana królewna
W mirtowym lasku drzemie;
U nóg jej lutnia śpiewna
Zsunęła się na ziemię.

Niedokończona piosneczka
Uśmiechem lśni na twarzy;
Drżą jeszcze jej usteczka,
O czymś rozkosznie marzy.

Marzy o jednym z rycerzy,
Że idąc prze odmęty,
Do stóp jej tu przybieży
I przerwie sen zaklęty.

Lecz rycerz, co walczył dla niej,
Ten męstwo swe przeceniał.
Zabłąkał się w otchłani...
I zwątpił... i skamieniał

Obraz: Kinuko Craft

Najpiękniejsze piosnki - Adam Asnyk

Francois Martin-Kavel
Andrzej Hiolski
Najpiękniejsze piosnki

Adam Asnyk

Najpiękniejszych moich piosnek
Nauczyła mnie dzieweczka,
Mistrzem bowiem były dla mnie
Harmonijne jej usteczka.

Te usteczka brzmiały zawsze
Jakąś piosnką, świeżą, nową,
Każdy uśmiech był melodią,
Śpiewem było każde słowo.

Wszystko, o czym serce śniło,
Wszystko, o czym nawet nie śni,
Odbijało się w jej oczach
I płynęło w słodkiej pieśni.

Więc mnie zawsze przy jej boku,
Wpatrzonego w jej oblicze,
Kołysały śpiewne mary,
Czarodziejskich brzmień słodycze.

Czegom uchem nie dosłyszał,
Czego m wzrokiem nie doczytał,
Tom z usteczek koralowych
Sam ustami swymi chwytał.

Gdybym był młodszy - Adam Asnyk


Bogdan Paprocki
Gdybym był młodszy

Adam Asnyk

Gdybym był młodszy, dziewczyno,
Gdybym był młodszy!
Piłbym, ach, wtenczas nie wino,
Lecz spojrzeń twoich najsłodszy
Nektar, dziewczyno!

Ty byś mnie może kochała,
Jasny aniele...
Na tę myśl pierś mi zadrżała,
Bo widzę szczęścia za wiele,
Gdybyś kochała!

Gwiazd bym nie szukał na niebie
Ani miesiąca,
Ale bym patrzał na ciebie,
Boś więcej promieniejąca
Od gwiazd na niebie!

Wzgardziłbym słońca jasnością
I wiosny tchnieniem,
A żyłbym twoją miłością,
Boś ty jest moim natchnieniem
I słońc jasnością.

Ale już jestem za stary,
Bym mógł, dzieweczko,
Zażądać serca ofiary;
Więc bawię tylko piosneczką,
Bom już za stary!

Uciekam od ciebie z dala,
Motylu złoty!
Bo duma mi nie pozwala
Cierpieć, więc pełen tęsknoty
Uciekam z dala.

Śmieję się i piję wino
Mieszane z łzami,
I patrzę, piękna dziewczyno,
W swą przeszłość pokrytą mgłami,
I piję wino...

Obrazy: Emile Vernon

Poseł - Stefan Witwicki


Bogdan Paprocki - Poseł

Stefan Witwicki

Rośnie trawka, ziółko,
Zimne dni się mienią:
Ty, wierna jaskółko,
Znów przed naszą sienią,

Z tobą słońce dłużej,
Z tobą miła wiosna;
Witaj nam z podróży,
Śpiewaczko radosna.

Nie leć, czekaj, słowo!
Może ziarnka prosisz?
Może piosnkę nową
Z cudzych stron przynosisz?

Latasz, patrzysz w koło
Czarnemu oczyma:
Nie patrz tak wesoło,
Nie ma jej tu, nie ma!

Poszła za żołnierza,
Rzuciła tę chatkę;
Koło tego krzyża
Pożegnała matkę.

Gdzie ten szlak na lewo,
Ściskała me nogi;
A tam, gdzie to drzewo,
Chciała wrócić z drogi!

Może lecisz od niej?
Powiedzże mi przecie,
Czy nie są tam głodni,
Czy dobrze im w świecie?

Czy o mnie mówiła
Dobremi tam słowy?
Czy córeczka miła,
Czy synek ich zdrowy?

Obraz: Janis Goodman

Czary - Stefan Witwicki


Andrzej Bachleda, Bogdan Paprocki - Czary

Stefan Witwicki

To są czary, pewno czary!
Coś dziwnego w tym się święci,
Dobrze mówi ojciec stary:
Robię, gadam bez pamięci.

W każdym miejscu, każdą dobą
Idę w lasy czyli w jary:
Zawsze widzę ją przed sobą!
To są czary, pewno czary!

Czy pogoda sprawia ciszę,
Czy wiatr łamie drzew konary:
Zawsze, wszędzie głos jej słyszę!
O! to pewno, pewno czary!

W dzień się myślą przy niej stawię,
W nocy kształt jej biorą mary:
Ona przy mnie w snach, na jawie!
Jestem pewny, że to czary!

Gdy z nią śpiewam - czuję trwogę;
Gdy odejdzie - żal bez miary;
Chcę być wespół - i nie mogę!
Ani wątpić, że to czary!

Na to miłe słówko rzekła,
Przywabiła mię do domu,
By zdradziła, by urzekła!
Ufajże tu teraz komu!

Lecz czekajcie, mam ja radę!
Po miesiącu znajdę ziele:
A gdy zdradą spłacę zdradę -
Będzie, musi być wesele.

Fryderyk Chopin - Pieśni

Obrazy: Charles-Amable Lenoir

Pierścień - Stefan Witwicki


Bogdan Paprocki
Pierścień

Stefan Witwicki

Smutno niańki ci śpiewały,
A ja już kochałem,
A na lewy palec mały
Srebrny pierścień dałem.

Pobrali dziewczęta drudzy,
Ja wiernie kochałem,
Przyszedł młody chłopiec cudzy,
Choć ja pierścień dałem.

Muzykantów zaproszono,
Na godach śpiewałem!
Innego zostałaś żoną,
Ja zawsze kochałem.

Dziś dziewczęta mnie wyśmiały,
Gorzko zapłakałem:
Próżnom wierny był i stały,
Próżno pierścień dałem.

Moja pieszczotka - Adam Mickiewicz


Bogdan Paprocki
Moja pieszczotka

Adam Mickiewicz


Moja pieszczotka, gdy w wesołej chwili
Pocznie szczebiotać i kwilić, i gruchać,
Tak mile grucha, szczebioce i kwili,
Że nie chcąc słówka żadnego postradać
Nie śmiem przerywać, nie śmiem,
Nie śmiem odpowiadać
I tylko chciałbym słuchać, słuchać, słuchać.

Lecz mowy żywość gdy oczki zapali
I pocznie mocniej jagody różować,
Perłowe ząbki błysną śród korali;
Ach! wtenczas śmielej w oczęta poglądam,
Usta pomykam i słuchać nie żądam,
Tylko całować, całować, całować.

Obraz: Edwin Thomas Roberts

Do Niemna - Adam Mickiewicz


Andrzej Hiolski
Do Niemna

Adam Mickiewicz

Niemnie, domowa rzeko moja! gdzie są wody,
Które niegdyś czerpałem w niemowlęce dłonie,
Na których potem w dzikie pływałem ustronie,
Sercu niespokojnemu szukając ochłody?

Tu Laura, patrząc z chlubą na cień swej urody,
Lubiła włos zaplatać i zakwiecać skronie,
Tu obraz jej malowny w srebrnej fali łonie
Łzami nieraz mąciłem, zapaleniec młody.

Niemnie, domowa rzeko, gdzież są tamte zdroje.
A z nimi tyle szczęścia, nadziei tak wiele?
Kędy jest miłe latek dziecinnych wesele?

Gdzie milsze burzliwego wieku niepokoje?
Kędy jest Laura moja? gdzie są przyjaciele?...
Wszystko przeszło, a czemuż nie przejdą łzy moje!

Fot. Hanka O. - Niemen w Druskiennikach