Piosenka o otwartych drzwiach - Bułat Okudżawa


Bułat Okudżawa - Песенка об открытой двери
Piotr Kajetan Matczuk - Piosenka o otwartych drzwiach


Когда метель кричит, как зверь,
протяжно и сердито,
не запирайте вашу дверь,
пусть будет дверь открыта.

И если ляжет долгий путь,
нелегкий путь, представьте,
дверь не забудьте распахнуть,
открытой дверь оставьте.

И уходя в ночной тиши,
без лишних слов решайте:
огонь сосны с огнем души
в печи перемешайте.

Пусть будет теплою стена
и мягкою - скамейка...
Дверям закрытым - грош цена,
замку цена - копейка!

Andrzej Mandalian

Gdy zamieć wyje niczym wilk,
gdy w nocy mróz uderza,
nie zamykajcie, proszę, drzwi,
otwórzcie je na ścieżaj...

A kiedy przyjdzie w drogę iść,
a drogi — nie przetarte,
wychodząc nie ryglujcie drzwi,
zostawcie je otwarte.

Niech inni myślą: cud się stał!
A to nie cud bynajmniej!
Od żaru serca sosny żar
niech w piecu raz się zajmie...

I niechaj ciepło w ścianach tkwi,
niech noc się wyda krótka...
Nie warte funta kłaków drzwi,
marnego grosza kłódka.

Pieśń gruzińska - Bułat Okudżawa

Bułat Okudżawa - Грузинская песня
Andrzej Korycki i Dominika Żukowska - Pieśń gruzińska

Andrzej Mandalian

Spulchnię ziemię na zboczu i pestkę winogron w niej złożę,
a gdy winnym owocem gronowa obrodzi mi wić,
zwołam wiernych przyjaciół
i serce przed nimi otworzę...
Bo doprawdy - czyż warto inaczej na ziemi tej żyć?

Cóż, czym chata bogata! Darujcie, że progi za niskie,
mówcie wprost, czy się godzi
siąść przy mnie, ucztować i pić.
Pan Bóg grzechy wybaczy
i winy odpuści mi wszystkie...
Bo doprawdy - czyż warto inaczej na ziemi tej żyć?

W czerni swej i czerwieni zaśpiewa mi znów moja Dali,
runę w czerni i bieli do stóp jej,
niech przędzie swą nić!
I o wszystkim zapomnę,
i umrę z miłości i żalu...
Bo doprawdy - czyż warto inaczej na ziemi tej żyć?

A gdy zmierzch się zakłębi
i cienie po kątach się splotą,
niech się cisną do oczu, niech wiecznie pozwolą mi śnić
płowy bawół
i orzeł srebrzysty,
i pstrąg szczerozłoty...
Bo doprawdy - czyż warto inaczej na ziemi tej żyć?

👉TUTAJ w przekładzie Tadeusza Lubelskiego

Najważniejsza piosenka - Bułat Okudżawa


Bułat Okudżawa
Главная песенка
Najważniejsza piosenka

Jerzy Litwiniuk

Piosenkę — na pewno najlepszą
z tych, które radują nasz wiek,
chwyciłem — i słyszę ją zewsząd,
choć we mnie zaczęła swój bieg.

Zielona wciąż jeszcze, płochliwa...
Zanucę — i gubi się znów...
Lecz coraz wyraźniej ożywa
melodia i każde ze słów.

Przez życie, przez którem nie przebrnął,
przez łzy i niedługi nasz śmiech
synkopą przebija się srebrną
wirtuoz o płucach jak miech...

Beztrosko przemierza piechotą
ojczyznę mą w poprzek i wzdłuż
piosenka ta, której jak dotąd
nie mogłem wyśpiewać ni rusz.

Наверное, самую лучшую
на этой, земной стороне,
хожу я и песенку слушаю --
она шевельнулась во мне.

Она еще очень неспетая,
она зелена, как трава,
но чудится музыка светлая,
и строго ложатся слова.

Сквозь время, что мною не пройдено,
сквозь смех наш короткий и плач
я слышу: выводит мелодию
какой-то грядущий трубач.

Легко, необычно и весело
кружит над скрещеньем дорог
та, самая главная песенка,
которую спеть я не смог.

Spróbujmy cieszyć się - Bułat Okudżawa

Bułat Okudżawa
Давайте восклицать
Spróbujmy cieszyć się

Witold Dąbrowski

Spróbujmy cieszyć się, przychylać sobie nieba —
serdecznych, ciepłych słów obawiać się nie trzeba.
Więc mówmy sobie dziś nawzajem komplementy,
nieliczne przecież są radosne te momenty.

A jeśli trzeba łez, to płaczmy bez żenady —
na przemian, sam na sam, od razu czy na raty.
Obmowa czyjaś niech humoru nam nie psuje,
bo smutek, wiemy wszak, z miłością sąsiaduje.

Spróbujmy, mili, wraz rozumieć się w pół słowa,
by za pomyłką w ślad pomyłka nie szła nowa,
by wspólny język mieć, by godnie żyć i zgodnie,
bo życie krótko trwa i mija jak tygodnie...

Давайте восклицать, друг другом восхищаться.
Высокопарных слов не стоит опасаться.
Давайте говорить друг другу комплименты --
ведь это все любви счастливые моменты.

Давайте горевать и плакать откровенно,
то вместе, то поврозь, а то попеременно.
Не нужно придавать значения злословью --
поскольку грусть всегда соседствует с любовью.

Давайте понимать друг друга с полуслова,
чтоб, ошибившись раз, не ошибиться снова.
Давайте жить, во всем друг другу потакая, --
тем более, что жизнь короткая такая.

Daleka droga - Bułat Okudżawa


Oleg Pogudin
Песенка о дальней дороге
Daleka droga

Bułat Okudżawa - Witold Dąbrowski

Zapomnisz i o święcie zbyt późnym, i o stracie,
gdy turkot kół księżyca rozlegnie się na trakcie,
gdy z kozła profil sowi się schyli w którejś z chwil
i prosto w serce runie prościutki świerszcza tryl.

Niech w progu się starzeje ta piękna, ta niedobra,
wzgardliwa, a niedobra, coś patrzył w nią jak w obraz...
Czy ramion białych żal ci? Czy żaru pierzyn żal?
Rozwińmy, bracie skrzydła. Odlećmy, bracie, w dal.

I ona, jak to mówią, z kim innym się pocieszy,
z nie lepszym niż ty byłeś, a może z pierwszym lepszym,
a ta daleka droga pisana była ci
jak matek naszych gorzkie nieustające łzy.

Dopokąd noc nie zbladła i bryczka się telepie,
dalekiej drogi starczy i dla mnie, i dla ciebie.
Dlaczego dłoń na sercu? Na sercu czemu chłód?
Nie znajdziesz, bracie, czego nie postradałeś wprzód.

W razowej woni nieba srebrnieją pnie stuletnie,
a od miłości biednej na twarzy chłopiec blednie,
a ta daleka droga...

Забудешь первый праздник и позднюю утрату,
когда луны колеса затренькают по тракту,
и силуэт совиный склонится с облучка,
и прямо в душу грянет простой романс сверчка.

Пускай глядит с порога красотка, увядая,
та гордая, та злая, та злая, та святая...
Что прелесть ее ручек? Что жар ее перин?
Давай, брат, отрешимся. Давай, брат, воспарим.

Жена, как говорится, найдет себе другого,
какого-никакого, как ты, недорогого.
А дальняя дорога дана тебе судьбой,
как матушкины слезы, она всегда с тобой.

Покуда ночка длится, покуда бричка катит,
дороги этой длинной на нас с тобою хватит.
Зачем ладонь с повинной ты на сердце кладешь?
Чего не потеряешь -- того, брат, не найдешь.

От сосен запах хлебный, от неба свет целебный,
а от любови бедной сыночек будет бледный.
А дальняя дорога...

Wasza Wysokość Kobieto - Bułat Okudżawa

Bułat Okudżawa
Ваше Величество Женщина
Wasza Wysokość Kobieto

Wiktor Woroszylski

Ciemnością, ciszą – jak biedą –
Osnute wszystko w tym domu…
Wasza Wysokość Kobieto,
Czy pani naprawdę – do mnie?

Żarówki pełga tu oko,
Kroplami mur spływa nagi…
Kobieto, Wasza Wysokość,
Skąd w pani tyle odwagi?

To przyjście pani – jak pożar.
Zapiera dech, huczy wokół…
Lecz proszę do środka, proszę.
Nie warto tak stać na progu.

Więc do mnie – naprawdę, miła?!
Ach, co też mi się znów plecie…
Wiem – pani drzwi pomyliła,
Ulicę, miasto, stulecie.

Тьмою здесь все занавешено
и тишина, как на дне...
Ваше Величество, Женщина,
как Вы решились ко мне?

Тусклое здесь электричество,
с крыши сочится вода,
Женщина, Ваше Величество,
как Вы решились сюда?

О, Ваш приход -- как пожарище,
дымно и трудно дышать.
Ну, заходите, пожалуйста,
что ж на пороге стоять.

Кто Вы такая? Откуда Вы?
Ах, я смешной человек.
Просто Вы дверь перепутали,
улицу, город и век.

Obrazy: Siergiej Sviridov

Jak spłoszyliscie mojego szpaka - Bułat Okudżawa

Bułat Okudżawa
Куда вы подевали моего щегла?
Jak spłoszyliście mojego szpaka?

Wiktor Woroszylski

Jak spłoszyliście mojego szpaka?
Czy też - sam się w przestwór spod ręki wzbił?
W co zwabiliście mojego rumaka?
Jeszcze wczoraj pode mną kopytami bił.

W stepu śpiew? Rokitowy furkot?
Torbę z owsem w chrzęszczącym śnie?
Rzekę, co błękitną jaszczurką
pląsa, igra, do kopyt lgnie?

O, rzeko, z rozrzuconymi w piasku rękami,
z chustką nieba obrębioną mgłą,
w rumiankach - sukienki twojej perkalik,
pod głowę podłożyłaś swą ciepłą dłoń.

I samaś ty ciepła i szczodra taka -
i w gorycz, i w słodycz spierzchniętych ust,
szczodra jak skrzydła mojego szpaka,
jak mojego rumaka niewidzialny kłus.

Obraz: Dimitri Belyukin

Piosenka o Arbacie - Bułat Okudżawa


Bułat Okudżawa - Песенка об Арбате
Piotr Kajetan Matczuk - Piramidy - Piosenka o Arbacie

Andrzej Mandalian


Rzeczny wir, rwący prąd, obca nazwa, łatwy rym...
Lecz przejrzysty twój nurt jak kryniczny zdrój...
Ach, Arbacie, toś ty
Wiecznym przeznaczeniem mym,
W tobie radość i gniew, w tobie śmiech i ból.

Gdy przechodniów twych tłum sunie obok rojem pstrym,
Tak pośpieszny ich krok, tak powszedni ślad...
Ach, Arbacie, toś ty
Wiarą i zbawieniem mym,
Wyślizgany twój bruk — to mój cały świat.

Czarów nie da się zdjąć mocą dobrą ani złą,
Choćbym tysiąc śnił miast — nie zamieszkam w nich!
Ach, Arbacie, toś ty Ziemią obiecaną mą,
Niezbadanych twych dróg nie przemierzy nikt.


Ты течешь, как река. Странное название!
И прозрачен асфальт, как в реке вода.
Ах, Арбат, мой Арбат, ты -- мое призвание,
ты -- и радость моя, и моя беда.

Пешеходы твои -- люди невеликие,
каблуками стучат -- по делам спешат.
Ах, Арбат, мой Арбат, ты -- моя религия,
мостовые твои подо мной лежат.

От любови твоей вовсе не излечишься,
сорок тысяч других мостовых любя,
ах, Арбат, мой Арбат, ты -- мое отечество,
никогда до конца не пройти тебя.


(Pokrowskije Worota - 1982)












Czarny messerschmitt - Bułat Okudżawa


Bułat Okudżawa
Черный "мессер"
Czarny messerschmitt


Andrzej Mandalian

Który rok już, który miesiąc -
skądś nadlatujący z dala
Czarny messerschmitt sto dziesięć
spać mi w nocy nie pozwala.

Pod sufitem krążąc, nagłą,
drżącą w szybach nutą dręczy,
niczym bąk zawodzi na głos,
niczym mucha w szklance brzęczy.

Smutny pilot jak turysta
okulary nosi czarne,
jak w kagańcu oko błyska,
śle spojrzenia militarne.

Pierwszy wieczór, drugi, trzeci
po podniebnym krążę szlaku,
wylatując mu naprzeciw
na rozklekotanym "Jak"-u.

I co wieczór pod księżycem
święcę triumf nieustanny:
zawsze ja uchodzę z życiem,
zawsze on - śmiertelnie ranny.

Spada paląc się w powietrzu
i ucieczka - nadaremna...
By nazajutrz, gdzieś pod wieczór
zakołował znów nade mną.

I na nowo wylatuję,
triumfuję
i od nowa:
wylatuję,
triumfuję...

Wieleż można triumfować?

Wędrówki pamięci - Bułat Okudżawa

Bułat Okudżawa
Путешествие в памяти - Wędrówki pamięci

Andrzej Mandalian


Zła nie pamiętam, ani krzywdy,
ni wielkich słów,
ni małych czynów...
I co zdążyłem w porę dostrzec,
i co uciekło przed oczyma —
Wszystkom zapomniał, jakbym dno
wysadził z beczki wieku swego...
Jam wyżył.
Jam się z piekła wymknął.
Nie zostawiając tam niczego.

I teraz żyję gdzieś pośrodku,
pomiędzy wojną a zaciszem,
Grzechami obarczyłem Boga,
a cnoty na jej konto piszę.
Nie zostawiłem ni popiołów,
ni nawet bólu na jej lądzie
I tylko wzrok mój gdzieś tam niczym
robaczek świętojański błądzi.

W jego zielonej aureoli,
w świetlistych i magicznych kołach
Majaczą mi szczęśliwi ślepcy
o wielkich pustych oczodołach.
Brzmi słodki chór na wysokości,
Grzmi huk na wszystkie świata strony
I sierżant Pietrow w kabłąk zgięty
Leży jak nowo narodzony.

Wiersz poświęcony Anatoliju Rybakowowi

Zamek nadziei - Bułat Okudżawa

Bułat Okudżawa - Замок надежды - Zamek nadziei

Józef Waczków

Dzień w dzień wznosiłem zamek nadziei. Ufnie wznosiłem.
Zimne kamienie zewsząd znosiłem. Glinę miesiłem.
I nie prosiłem świata o wsparcie,
bo jak świat światem
gorzej nadzieję stracić niż siłę.

Czas płynął. Pory roku się zmieniały.
Kamienie palił mróz. Paliło słońce.
Sfruwały białe sroki — w nos mi rechotały.
Na nic mi były białe sroki rechocące.

Leśną czerwonopiórą ptaszynę wycinam w drewnie.
Jakże mi bliska ta bezimienna ptaszyna.
„Życie jest krótkie.
Nie zdążysz, kpie" — kpi dziewczyna i pewnie
rzuci mnie z tym uśmiechem, a ja, ja ciągle wycinam.

Ja, uwieńczony przez wszystkie
festyny, turnieje, boje,
buduję zamek, buduję...
Pancerz twardnieje na mnie...
Wszystkie fujarki leśne, organki, wszystkie oboje,
zamiast mnie płaczcie,
płaczcie, płaczcie niepowstrzymanie.

Głóg to ostroga dla pastucha - Bułat Okudżawa

Пастушья шпора
Głóg to ostroga dla pastucha
Bułat Okudżawa - Jerzy Litwiniuk


Głóg to ostroga dla pastucha,
Moja ostoja i otucha,
Rosynant mój, fantazji źdźbło -
Czy chmurny dzień, czy noc jest głucha,
Byle w nią padło słowo druha,
Już słońce zjawia się za mgłą
I nie przeraża zawierucha,
Duch przejrzyścieje niby szkło...
W nim jednak biesy dwa się wadzą,
Śmiać się ni płakać mi nie dadzą,
Im dobrze - mnie na sercu mdło.

Jeden się kuli w mojej skórze
Jak referencik w małym biurze
I tak jest ze wszystkiego rad
Jak więzień z kubka, pryczy, krat.

Drugiemu ciasno w mojej skórze,
Gotów mnie pędzić w bój i w burzę,
Niefrasobliwy, żwawy bies
Jak wilk, co osaczony w dziurze
Jeszcze nie wierzy, że to kres...

Zbytkujcie sobie, ile chcecie,
Ja jedną troskę mam na świecie:
Tam dobiec jak najrychlej, gdzie
Wyciąga się gałązka krucha
Głogu - ostrogi dla pastucha,
Jak czyjaś dłoń
Ku mojej łzie.

Z okna wagonu - Bułat Okudżawa

Bułat Okudżawa - Из окна вагона
Z okna wagonu

Andrzej Mandalian

Sparszywiały zagajnik za mgłą, niczym tłumna
duszków leśnych znużona, zakurzona kolumna -
pieszych, konie naglących,
zmotoryzowanych, okulałych po marszu,
skostniałych, zgłodniałych
i przed bramą rozłąki wraz znieruchomiałych...

Ich dowódca pomstując na Boga i rany
pisze kartkę do domu na bębnie strzaskanym,
a że słów nie pamięta, ciska kartę podartą,
a sztandary są w strzępach, gra świecy niewarta,
adiutanci szaleją, klnie ordynans beznogi...
Pejzaż klęski. Wciąż jeden. Żałośnie ubogi!

Albo może wędrowny to mignął teatrzyk,
duma scen powiatowych, gdzie się gra, jak się patrzy!
gdzie czarują artyści, amanty, bibosze,
objazdową namiętność zbywający za grosze,
sami sobie sędziowie, sami sobie dobosze...

Ich reżyser pomstując na Boga i rany
pisze sztukę na bębnie z orkiestry strzaskanym,
a że słów nie pamięta, ciska kartę podartą,
dekoracje są w strzępach, gra świecy niewarta,
Hamlet głuchnie, Romeo wyciągnie wnet nogi...
Wątek naszej pamięci. Żałośnie ubogi!