Stara marynarka - Bułat Okudżawa

Bułat Okudżawa
Старый пиджак

Wiktor Woroszylski

Stara marynarka

Sto lat już marynarkę noszę
i każdy widzi, że nienowa —
więc by ją zręcznie przenicował,
znakomitego krawca proszę.

Może — żartuję — świeży fason
sprawi, że minie pech mój dawny,
igły i nożyc mistrz wytrawny
sukcesów mnie obdarzy masą.

Tak sobie gadam — niby nic to,
a on traktuje sprawę serio,
jak z życiem zmaga się z materią,
gdyż w nicowaniu — posłannictwo.

Naprawdę uwziął się ten cudak
i szczęścia mi naprawdę życzy,
i robiąc swoje ciągle liczy,
że to możliwe, że się uda.

A to dopiero triumf krawca:
gdy dzieło jego rąk przymierzę —
i znowu w miłość twą uwierzę...
To sprawi on, mój skromny zbawca!

Я много лет пиджак ношу.
Давно потерся и не нов он.
И я зову к себе портного
и перешить пиджак прошу.

Я говорю ему шутя:
"Перекроите все иначе.
Сулит мне новые удачи
искусство кройки и шитья". .

Я пошутил. А он пиджак
серьезно так перешивает,
а сам-то все переживает:
вдруг что не так. Такой чудак.

Одна забота наяву
В его усердье молчаливом:
чтобы я выглядел счастливым
в том пиджаке. Пока живу.

Он представляет это так:
лишь только я пиджак примерю --
опять в твою любовь поверю...
Как бы не так. Такой чудак.

Muzyka trwa dokoła - Bułat Okudżawa

Bułat Okudżawa
Продолжается музыка возле меня
Muzyka trwa dookoła


Witold Dąbrowski


Muzyka trwa dokoła.
Cóż, ja, oczywiście
grać nie umiem.
Więc słucham, wsłuchany w jej tony.
Oto dzwonią talerze, podzwaniają srebrzyście,
podskakują nieśmiało na bębnie ogromnym.

Oto wplotły się w palce uroczyste waltornie,
nadfrunęły fagoty z jakichś wyżyn znienacka,
oto mowa puzonów, taka trudna potwornie,
skrzypce weszły niesfornie,
ich beztroska przechadzka
między mną a kulisą,
zawadiacka i chwacka,
przy ramieniu zdrętwiałym
grajka w czarnym tricornie...

Znamy!
Może by raczej jakąś rzecz mniej ograną?
By nie smyczkiem po strunie,
ale struną na przykład,
po kamieniu, na przykład...
Albo żeby za ścianą
pilny słowik swe trele wiekuiste rozsypał...

Słowik?...
Pfe!...
Może jednak jakąś rzecz mniej ograną?

Cyrk - Bułat Okudżawa

Walentin Nikulin - Цирк

Bułat Okudżawa - Witold Dąbrowski

To nie park, dokąd się chadza,
by odetchnąć i pogadać.
W cyrku się nie wysiaduje,
tu wzlatuje się i spada.
Kiedy wzlecisz pod kopułę,
wtedy miarę rzeczy znasz
i o żadnych dyrdymałkach
myśleć ani mi się waż.

Wdzięk odprasowanych wdzianek
budzi litość i pogardę
i uśmieszki lukrowane
funta kłaków nie są warte
wobec pysznych pióropuszy
na rasowych końskich łbach,
wobec twarzy, w których tai się
nadzieja, a nie strach.

Jak cudownie, o, Nadziejo,
rozpościerasz skrzydeł dwoje,
jak urzeka magia święta
i odwieczne czary twoje:
raz na zawsze pożegnana,
utracona już na mur,
czarnoksięsko nas nawiedzasz
w uskrzydlonym szumie piór,
pogrzebana, opłakana –
znów się jawisz na arenie,
gdzie bywalca zblazowanie,
ignoranta przerażenie,
jesteś z nami i nad nami
orli swój zataczasz krąg
pragnąc wzlotów i spadania
a nie załamania rąk.

Z filmu "Ekwilibrysta"
Эквилибрист - 1976

Tango powojenne - Bułat Okudżawa


Первое послевоенное танго
(Pierwsze) Tango powojenne

Bułat Okudżawa - Józef Waczków


Miłosnym trwogom nucąc pieśń,
słabościom swym i snom,
jak w sierpniu pszczoły dziewcząt rój
zlatywał się przed dom;
i kiedy tak brzęczeniem ich rozbrzmiewał w krąg nasz skwer,
czuliśmy w sobie dojrzewanie i mężnienie serc.

Przyznaję, los mój szczodry był:
w nadzieje opływałem.
Lecz życie torem własnym szło — i o nic nie pytało.
Z błękitnej filiżanki pić,
ach, jak przyjemnie jest!...
Przypadkiem upuściłem ją —
i nadszedł sierpnia kres.

I zadrżał skwer, i zaczął grzmieć,
jak pośród palby chóry,
i — patrzcie no! — kapelmistrz już coś krzyczy oto...
Nasz los to miłość czy też gniew?
Paść przyjdzie czy stać murem?
Dziewczyny, trwajcie! Tobie zaś —
cześć, cześć, piechoto!

Wojskowych naszych butów marsz niejeden zdeptał klomb,
wciąż rządził nami trąbki zew garnizonowy...
I gdy mundurom dawał prym czas palb i bomb,
miłość — to był jedynie kwiat, kwiat sezonowy.

Imiona wasze mi się śnią — już nie pamiętam lic:
jesteście w ciuchach, w jakie oblec może bieda.
A z wymawianych przez was słów
dziś nie rozumiem nic,
lecz więzów, które łączą nas,
się zerwać nie da.

Żadnej z wojennych moich wróżb nie ziścił czas.
Życie ziszczało dzień po dniu,
co chciało samo…
Dziewczyny me, popłaczcie dziś,
lecz nie rzucajcie nas:
to dobry omen, żeście tu,
gdy wspominamy.

Первое послевоенное танго

Восславив тяготы любви и свои слабости,
слетались девочки в тот двор, как пчелы в августе;
и совершалось наших душ тогда мужание
под их загадочное жаркое жужжание.

Судьба ко мне была щедра: надежд подбрасывала,
да жизнь по-своему текла - меня не спрашивала.
Я пил из чашки голубой - старался дочиста...
Случайно чашку обронил - вдруг август кончился.

Двор закачался, загудел, как хор под выстрелами,
и капельмейстер удалой кричал нам что-то...
Любовь иль злоба наш удел? Падем ли, выстоим ли?
Мужайтесь, девочки мои! Прощай, пехота!

Примяли наши сапоги траву газонную,
все завертелось по трубе по гарнизонной.
Благословили времена шинель казенную,
не вышла вечною любовь - а лишь сезонной.

Мне снятся ваши имена - не помню облика:
в какие ситчики вам грезилось облечься?
Я слышу ваши голоса - не слышу отклика,
но друг от друга нам уже нельзя отречься.

Я загадал лишь на войну - да не исполнилось.
Жизнь загадала навсегда - сошлось с ответом...
Поплачьте, девочки мои, о том, что вспомнилось,
не уходите со двора: нет счастья в этом!

Piosenka o otwartych drzwiach - Bułat Okudżawa


Bułat Okudżawa - Песенка об открытой двери
Piotr Kajetan Matczuk - Piosenka o otwartych drzwiach


Когда метель кричит, как зверь,
протяжно и сердито,
не запирайте вашу дверь,
пусть будет дверь открыта.

И если ляжет долгий путь,
нелегкий путь, представьте,
дверь не забудьте распахнуть,
открытой дверь оставьте.

И уходя в ночной тиши,
без лишних слов решайте:
огонь сосны с огнем души
в печи перемешайте.

Пусть будет теплою стена
и мягкою - скамейка...
Дверям закрытым - грош цена,
замку цена - копейка!

Andrzej Mandalian

Gdy zamieć wyje niczym wilk,
gdy w nocy mróz uderza,
nie zamykajcie, proszę, drzwi,
otwórzcie je na ścieżaj...

A kiedy przyjdzie w drogę iść,
a drogi — nie przetarte,
wychodząc nie ryglujcie drzwi,
zostawcie je otwarte.

Niech inni myślą: cud się stał!
A to nie cud bynajmniej!
Od żaru serca sosny żar
niech w piecu raz się zajmie...

I niechaj ciepło w ścianach tkwi,
niech noc się wyda krótka...
Nie warte funta kłaków drzwi,
marnego grosza kłódka.

Pieśń gruzińska - Bułat Okudżawa

Bułat Okudżawa - Грузинская песня
Andrzej Korycki i Dominika Żukowska - Pieśń gruzińska

Andrzej Mandalian

Spulchnię ziemię na zboczu i pestkę winogron w niej złożę,
a gdy winnym owocem gronowa obrodzi mi wić,
zwołam wiernych przyjaciół
i serce przed nimi otworzę...
Bo doprawdy - czyż warto inaczej na ziemi tej żyć?

Cóż, czym chata bogata! Darujcie, że progi za niskie,
mówcie wprost, czy się godzi
siąść przy mnie, ucztować i pić.
Pan Bóg grzechy wybaczy
i winy odpuści mi wszystkie...
Bo doprawdy - czyż warto inaczej na ziemi tej żyć?

W czerni swej i czerwieni zaśpiewa mi znów moja Dali,
runę w czerni i bieli do stóp jej,
niech przędzie swą nić!
I o wszystkim zapomnę,
i umrę z miłości i żalu...
Bo doprawdy - czyż warto inaczej na ziemi tej żyć?

A gdy zmierzch się zakłębi
i cienie po kątach się splotą,
niech się cisną do oczu, niech wiecznie pozwolą mi śnić
płowy bawół
i orzeł srebrzysty,
i pstrąg szczerozłoty...
Bo doprawdy - czyż warto inaczej na ziemi tej żyć?

👉TUTAJ w przekładzie Tadeusza Lubelskiego

Najważniejsza piosenka - Bułat Okudżawa


Bułat Okudżawa
Главная песенка
Najważniejsza piosenka

Jerzy Litwiniuk

Piosenkę — na pewno najlepszą
z tych, które radują nasz wiek,
chwyciłem — i słyszę ją zewsząd,
choć we mnie zaczęła swój bieg.

Zielona wciąż jeszcze, płochliwa...
Zanucę — i gubi się znów...
Lecz coraz wyraźniej ożywa
melodia i każde ze słów.

Przez życie, przez którem nie przebrnął,
przez łzy i niedługi nasz śmiech
synkopą przebija się srebrną
wirtuoz o płucach jak miech...

Beztrosko przemierza piechotą
ojczyznę mą w poprzek i wzdłuż
piosenka ta, której jak dotąd
nie mogłem wyśpiewać ni rusz.

Наверное, самую лучшую
на этой, земной стороне,
хожу я и песенку слушаю --
она шевельнулась во мне.

Она еще очень неспетая,
она зелена, как трава,
но чудится музыка светлая,
и строго ложатся слова.

Сквозь время, что мною не пройдено,
сквозь смех наш короткий и плач
я слышу: выводит мелодию
какой-то грядущий трубач.

Легко, необычно и весело
кружит над скрещеньем дорог
та, самая главная песенка,
которую спеть я не смог.

Spróbujmy cieszyć się - Bułat Okudżawa

Bułat Okudżawa
Давайте восклицать
Spróbujmy cieszyć się

Witold Dąbrowski

Spróbujmy cieszyć się, przychylać sobie nieba —
serdecznych, ciepłych słów obawiać się nie trzeba.
Więc mówmy sobie dziś nawzajem komplementy,
nieliczne przecież są radosne te momenty.

A jeśli trzeba łez, to płaczmy bez żenady —
na przemian, sam na sam, od razu czy na raty.
Obmowa czyjaś niech humoru nam nie psuje,
bo smutek, wiemy wszak, z miłością sąsiaduje.

Spróbujmy, mili, wraz rozumieć się w pół słowa,
by za pomyłką w ślad pomyłka nie szła nowa,
by wspólny język mieć, by godnie żyć i zgodnie,
bo życie krótko trwa i mija jak tygodnie...

Давайте восклицать, друг другом восхищаться.
Высокопарных слов не стоит опасаться.
Давайте говорить друг другу комплименты --
ведь это все любви счастливые моменты.

Давайте горевать и плакать откровенно,
то вместе, то поврозь, а то попеременно.
Не нужно придавать значения злословью --
поскольку грусть всегда соседствует с любовью.

Давайте понимать друг друга с полуслова,
чтоб, ошибившись раз, не ошибиться снова.
Давайте жить, во всем друг другу потакая, --
тем более, что жизнь короткая такая.

Daleka droga - Bułat Okudżawa


Oleg Pogudin
Песенка о дальней дороге
Daleka droga

Bułat Okudżawa - Witold Dąbrowski

Zapomnisz i o święcie zbyt późnym, i o stracie,
gdy turkot kół księżyca rozlegnie się na trakcie,
gdy z kozła profil sowi się schyli w którejś z chwil
i prosto w serce runie prościutki świerszcza tryl.

Niech w progu się starzeje ta piękna, ta niedobra,
wzgardliwa, a niedobra, coś patrzył w nią jak w obraz...
Czy ramion białych żal ci? Czy żaru pierzyn żal?
Rozwińmy, bracie skrzydła. Odlećmy, bracie, w dal.

I ona, jak to mówią, z kim innym się pocieszy,
z nie lepszym niż ty byłeś, a może z pierwszym lepszym,
a ta daleka droga pisana była ci
jak matek naszych gorzkie nieustające łzy.

Dopokąd noc nie zbladła i bryczka się telepie,
dalekiej drogi starczy i dla mnie, i dla ciebie.
Dlaczego dłoń na sercu? Na sercu czemu chłód?
Nie znajdziesz, bracie, czego nie postradałeś wprzód.

W razowej woni nieba srebrnieją pnie stuletnie,
a od miłości biednej na twarzy chłopiec blednie,
a ta daleka droga...

Забудешь первый праздник и позднюю утрату,
когда луны колеса затренькают по тракту,
и силуэт совиный склонится с облучка,
и прямо в душу грянет простой романс сверчка.

Пускай глядит с порога красотка, увядая,
та гордая, та злая, та злая, та святая...
Что прелесть ее ручек? Что жар ее перин?
Давай, брат, отрешимся. Давай, брат, воспарим.

Жена, как говорится, найдет себе другого,
какого-никакого, как ты, недорогого.
А дальняя дорога дана тебе судьбой,
как матушкины слезы, она всегда с тобой.

Покуда ночка длится, покуда бричка катит,
дороги этой длинной на нас с тобою хватит.
Зачем ладонь с повинной ты на сердце кладешь?
Чего не потеряешь -- того, брат, не найдешь.

От сосен запах хлебный, от неба свет целебный,
а от любови бедной сыночек будет бледный.
А дальняя дорога...

Wasza Wysokość Kobieto - Bułat Okudżawa

Bułat Okudżawa
Ваше Величество Женщина
Wasza Wysokość Kobieto

Wiktor Woroszylski

Ciemnością, ciszą – jak biedą –
Osnute wszystko w tym domu…
Wasza Wysokość Kobieto,
Czy pani naprawdę – do mnie?

Żarówki pełga tu oko,
Kroplami mur spływa nagi…
Kobieto, Wasza Wysokość,
Skąd w pani tyle odwagi?

To przyjście pani – jak pożar.
Zapiera dech, huczy wokół…
Lecz proszę do środka, proszę.
Nie warto tak stać na progu.

Więc do mnie – naprawdę, miła?!
Ach, co też mi się znów plecie…
Wiem – pani drzwi pomyliła,
Ulicę, miasto, stulecie.

Тьмою здесь все занавешено
и тишина, как на дне...
Ваше Величество, Женщина,
как Вы решились ко мне?

Тусклое здесь электричество,
с крыши сочится вода,
Женщина, Ваше Величество,
как Вы решились сюда?

О, Ваш приход -- как пожарище,
дымно и трудно дышать.
Ну, заходите, пожалуйста,
что ж на пороге стоять.

Кто Вы такая? Откуда Вы?
Ах, я смешной человек.
Просто Вы дверь перепутали,
улицу, город и век.

Obrazy: Siergiej Sviridov

Jak spłoszyliscie mojego szpaka - Bułat Okudżawa

Bułat Okudżawa
Куда вы подевали моего щегла?
Jak spłoszyliście mojego szpaka?

Wiktor Woroszylski

Jak spłoszyliście mojego szpaka?
Czy też - sam się w przestwór spod ręki wzbił?
W co zwabiliście mojego rumaka?
Jeszcze wczoraj pode mną kopytami bił.

W stepu śpiew? Rokitowy furkot?
Torbę z owsem w chrzęszczącym śnie?
Rzekę, co błękitną jaszczurką
pląsa, igra, do kopyt lgnie?

O, rzeko, z rozrzuconymi w piasku rękami,
z chustką nieba obrębioną mgłą,
w rumiankach - sukienki twojej perkalik,
pod głowę podłożyłaś swą ciepłą dłoń.

I samaś ty ciepła i szczodra taka -
i w gorycz, i w słodycz spierzchniętych ust,
szczodra jak skrzydła mojego szpaka,
jak mojego rumaka niewidzialny kłus.

Obraz: Dimitri Belyukin

Piosenka o Arbacie - Bułat Okudżawa


Bułat Okudżawa - Песенка об Арбате
Piotr Kajetan Matczuk - Piramidy - Piosenka o Arbacie

Andrzej Mandalian


Rzeczny wir, rwący prąd, obca nazwa, łatwy rym...
Lecz przejrzysty twój nurt jak kryniczny zdrój...
Ach, Arbacie, toś ty
Wiecznym przeznaczeniem mym,
W tobie radość i gniew, w tobie śmiech i ból.

Gdy przechodniów twych tłum sunie obok rojem pstrym,
Tak pośpieszny ich krok, tak powszedni ślad...
Ach, Arbacie, toś ty
Wiarą i zbawieniem mym,
Wyślizgany twój bruk — to mój cały świat.

Czarów nie da się zdjąć mocą dobrą ani złą,
Choćbym tysiąc śnił miast — nie zamieszkam w nich!
Ach, Arbacie, toś ty Ziemią obiecaną mą,
Niezbadanych twych dróg nie przemierzy nikt.


Ты течешь, как река. Странное название!
И прозрачен асфальт, как в реке вода.
Ах, Арбат, мой Арбат, ты -- мое призвание,
ты -- и радость моя, и моя беда.

Пешеходы твои -- люди невеликие,
каблуками стучат -- по делам спешат.
Ах, Арбат, мой Арбат, ты -- моя религия,
мостовые твои подо мной лежат.

От любови твоей вовсе не излечишься,
сорок тысяч других мостовых любя,
ах, Арбат, мой Арбат, ты -- мое отечество,
никогда до конца не пройти тебя.


(Pokrowskije Worota - 1982)












Czarny messerschmitt - Bułat Okudżawa


Bułat Okudżawa
Черный "мессер"
Czarny messerschmitt


Andrzej Mandalian

Który rok już, który miesiąc -
skądś nadlatujący z dala
Czarny messerschmitt sto dziesięć
spać mi w nocy nie pozwala.

Pod sufitem krążąc, nagłą,
drżącą w szybach nutą dręczy,
niczym bąk zawodzi na głos,
niczym mucha w szklance brzęczy.

Smutny pilot jak turysta
okulary nosi czarne,
jak w kagańcu oko błyska,
śle spojrzenia militarne.

Pierwszy wieczór, drugi, trzeci
po podniebnym krążę szlaku,
wylatując mu naprzeciw
na rozklekotanym "Jak"-u.

I co wieczór pod księżycem
święcę triumf nieustanny:
zawsze ja uchodzę z życiem,
zawsze on - śmiertelnie ranny.

Spada paląc się w powietrzu
i ucieczka - nadaremna...
By nazajutrz, gdzieś pod wieczór
zakołował znów nade mną.

I na nowo wylatuję,
triumfuję
i od nowa:
wylatuję,
triumfuję...

Wieleż można triumfować?