Bolą mnie nogi - Tadeusz Nowak

Marek Grechuta
Bolą mnie nogi

Tadeusz Nowak
Psalm o chorych nogach


Bolą mnie nogi. One we śnie
za sen mój chodzą na czereśnie
Że dalej chodzą za sny inne
wiem od pościeli całej w glinie

Śpijcie przy mnie dam wam maku
dam sekretne pismo w ptaku
dam wam jabłek pół sąsieka
dam pół boga pół człowieka
dam wonności i dam rano
tę dzieweczkę przeczuwaną

Bolą mnie nogi. Izba pusta
W piecu Lewiatan tak się pluska
Wzgórze za oknem się przybliża
A nie ma kto zdjąć ciała z krzyża

Idźcie nogi dam wam buty
dam na drogę kij okuty
dam wam skrzypce dam wam miodu
dam wam dywan z carogrodu
dam wam konia a pod wieczór
stanę przeciw wam przy mieczu

Za lasami za wodami - Tadeusz Nowak

Teresa Haremza
Za lasami za wodami

Tadeusz Nowak

Za lasami za wodami
Piją konie sen nad snami
Przez wiek piją przez dwa wieki
Z sennej studni sen kaleki
A tych studni jest tak wiele
Jakbyś posiał gwiezdne ziele
Jakbyś władał traw królestwem
By rzec trawce carem jestem

To do koni iść za wcześnie
Z uplecioną uzdą we śnie
Z ostrogami szablą siodłem
I z dziobiącym nasz szpik godłem
Trzeba zgrzeblić je szczotkować
Bo sierść na nich od pól płowa
Bo ogony im po knykcie
Pokolenia ścięły mysie

Lesie wodo stepie dziki

Dajże koniom tym werbliki
Daj podkowy i wskocz na nie
Stepie nasz słowiański panie
Albo piaskiem i byliną
Zasyp w nas tę studnię siną
Skąd się pije sen i pije
Choć nam skórę zniosły kije

Spił się mój anioł - Tadeusz Nowak

Marian Opania
Spił się mój anioł

Tadeusz Nowak

Spił się mój anioł leży obok
I trawa milczkiem go zarasta
Z pszennego pola rośnie obłok
Na drożdżach makowego ciasta

Spił się i anielskością całą
W wiosenną łąkę runął nagle
Teraz podnoście mgielne ciało
Wiatraczne śmigi leśne żagle

Podnoście kładźcie w dzwon łąkowy
I pójcie mlekiem z ziół scedzonym
Gdy anyż bije mu do głowy
I biją pokłon nieboskłony

Spił się wytarzał w końskim łajnie
Że tylko kłaść go psio pod skibę
Wpiły się drogi weń rozstajne
Na jego oczy gawron dybie

Spił się i nie chce wejść na powrót
W anielskość we mnie nie zgojoną
Zaniosłem go na plecach do wrót
Wrzuciłem w gnojne wozu dzwono

I zaprzysięgając chabecinę
Wywiozłem w pola nieobeszłe
Gdzie go wydziobią ptaki inne
I inne go dojedzą deszcze

Pod ubogie niebo - Tadeusz Nowak

Marek Grechuta
Pod ubogie niebo

Tadeusz Nowak

Pod ubogie niebo:
brzezinowy obłok wiklinową jutrznią
wjeżdża ten kramarz
Jego wóz
z koniem u dyszla z psem w wasążku
w płachtach w szkaplerzach
dymi w brzezinie płonie w jutrzni

Wjeżdża ten kramarz
Na kołowrót
ubogie niebo zwija
Z kołowrota
rozciąga niebo malowane
w pawie w kukułki
W środku anioł
rozcina mieczem dynię
Stamtąd słońce
w drewnianych strzałach w dzidach całe
tryska po czerwień w sad plebański

I gra harmonia
Niebo krąży
a na nim pawie
Jedne pestki
z dyni rozciętej wydziobują
a inne dzidy odłamują
a jeszcze inne z dzid tych grodzą
płoty wzdłuż gnoju i gnojówek

A tu kukułki wywołują
z brzeziny deszcze brzezinowe
nad karuzelę nad te konie
wyższe o głowę od kościółka
I są już deszcze:
płowe liście
sypią na pawie i na dynię
rozciętą mieczem
tryskającą
strzałą i dzidą w sad plebański

A tu już proboszcz zasłonięty
ogonem pawim
w liściach w koronkach uniesionych
nad trzewik koźli
nad kolana
biegnie pod sadem gołębicą
nad staw sierpniowy
biegnie

W stawie chłopcy
w podbiale w skrzypie i w brzezinie
kąpią się
sucha woda
tryska na niebo
Przez sad przez deszcz przez karuzelę
nad łbami koni rozgwieżdżoną
błyskają ich pośladki brzuchy
z cyny z żelaza czernionego

Biegnie ten proboszcz
Nad nim kramarz
zwija to niebo malowane
w pawie kukułki i w anioła

W małym miasteczku - Tadeusz Nowak

Teresa Haremza
W małym miasteczku

Tadeusz Nowak

W małym miasteczku żyją święci
z drewna kozikiem tak wycięci,
że im po brodach ciekną jeszcze
pachnące mirrą niebios deszcze.

Chodzą w kożuchach, ale boso
i na łabędzich dłoniach niosą
jeszcze gorące bochny chleba
i na wrzecionach płótno nieba.

Widzą ich tylko wielkie zbóje
i pies co z łapy ból zlizuje
i jeszcze ślepiec berłem kija
pokorny pokłon im wybija.

Ale już wieść na rynku ściele
siano i sutych kolęd biel
i zamówione jest wesele
i utoczony w beczkach chmiel.

Magdalena - Tadusz Nowak

Christian Schloe
Magda Umer
Szła jedwabiem osobnym


Tadeusz Nowak
Magdalena


Szła jedwabiem osobnym
Magdalena przez pawie
po wiśniowe ręczniki
rozesłane na trawie.

Ale idąc na ukos
i na przełaz od piekła,
osobnego jedwabiu
dla swych stóp się wyrzekła.

Wtedy w sobie na węzeł
zawiązała krwi upał
i szła polem, przez które
Pan purpurę rozsupłał.

A gdy w górach na obłok
weszła, karmiąc jaszczura,
w mysie dróżki się boska
rozsupłała purpura.

Odtąd w żółtym jedwabiu
samotności zgubiona,
zwija dróżek purpurę
na swych ramion wrzeciona.

O Magdaleno - Tadeusz Nowak

Marek Grechuta
O Magdaleno

Tadeusz Nowak

O, Magdaleno. Między obłokami,
w trawie wysokiej i gęstej jak sen,
pasą się źrebce twej ludzkiej ochoty.
Ale nic jeszcze nie jest powiedziane
przeciwko tobie i przeciwko Panu.

W północnym kraju, gdzie przez całą zimę,
aby nas rozgrzać, między bierwionami
nad iskrą chłopski przytupuje piec,
jedynie źrebce wierzgając, pod strzechą
w czarnej zieleni zimowego nieba
krwi swej weselny wybijają nów.

A już na niebie dereniowe koła
Wielkiego Wozu cyklinuje mróz.
Sypie się trocin niebieska zadymka
obłokiem, borem, po wiśniowy sad.

W sadzie pod zaspą odchuchuje kącik
dla swoich bliźniąt i dla zwierząt swoich,
ludzie szerokie ballady na krosnach
przędą z równiny zimowego motka.

Sen prze, polarną czując w sobie krew,
z rozmysłem płodzą ludzie i zwierzęta
potomków swoich o ciele szerokim
jak chlebowy piec.

O, Magdaleno między obłokami,
W trawie wysokiej i gęstej jak sen,
Idą mężowie  z iglastej zadymki.
A myśmy płakali, a myśmy się martwili. 
Od domu, od domu do domu,
Po kropelce, po kropelce wina,
Do dzbanów, do dzbanów nosili.
Na twoje, na twoje wesele.

Już w nich polarna  krew się porusza
i rozwiązuje się dla twoich synów,
w twych ciasnych źródłach kołysane mleko.
Lecz nim w kołyskę zamieni się jesion,
obmyje stopy ich słowiańskim synom,
którzy polegli, z rozchylonej sosny
pijąc szeroko rozlewaną żółć.

Wyścielony od wnętrza kłosami jęczmienia,
nasłuchuję szelestu lata gryczanego.
I w to promieniste mego wnętrza brodło
winne jabłka spod sadów
koziorożce zsypują.


A wokoło, jak sięga moja okolica,
jest zapach w rękach łamanego chleba
i zapach naczyń limfatycznych,
wydzieranych przez kozy zębami
z białej szyi porannego drzewa.

Obrazy: Catrin Welz-Stein

Żebrak bo żebrze - Tadeusz Nowak

Marek Grechuta
Żebrak bo żebrze

Tadeusz Nowak

Żebrak bo żebrze
król bo króluje
u brzózki zgrzebnej
ucztują zbóje

Ucztują moi
twoi ucztują
brzózka się troi
bezwiednie zbójom

A tu post wielki
na ostrzu nowiu
podaje zbójom
kąsek ołowiu

I zgrzebna brzózka
dziabnięta nożem
odwija z ciała
bandaże boże

Brzózko poczekaj
poczekaj brzozo
borem na przełaj
króla nam wiozą

Chcę być pomylony - Tadeusz Nowak


Marian Opania
Chcę być pomylony

Tadeusz Nowak

Chcę być pomylony, pomyleni mają w głowie słoneczko
Chcę być pomylony, pomyleni wiedzą gdzie jest Bóg
Pomyleni chodzą pełni snu
Pomyleni mają inne ptaki, inne ryby
Chcę być pomylony, pomyleni nie boją się ludzi
Chcę być pomylony, pomyleni nie dają się głaskać
Pomyleni to są świeccy święci
Pomyleni błogosławią chleb
Pomyleni chodzą, zanurzeni w wodzie
Pomyleni nie płaczą nad sobą
Pomyleni żyją poza sobą
Chcę być pomylony, pomyleni wyplatają kosze
Chcę być pomylony, pomyleni wyplatają sieci
Pomyleni drążą w drewnie czółna
Pomyleni ujeżdżają wody
Zastawiają sieci, wyciągają ryby, napełniają rybą kosze
Pomyleni niosą chleb ze wzgórz
Chcę być pomylony, pomyleni dzielą chleb i rybę
Chcę być pomylony, pomyleni zbierają okruchy
Pomyleni przychodzą do Boga
Pomyleni odchodzą od Boga
Chcę być pomylony, pomyleni tkają sobą niewidzialne sukno
Chcę być pomylony, pomyleni zaściełają suknem wszystkie ścieżki
Najciszej prowadzą na suknem
Zostawiają nas na suknie ścieżek
Chcę być pomylony, pomyleni wiodą suknem Boga
Chcę być pomylony, pomyleni ukrzyżowali siebie
Pomyleni zostawiają nas wokół
Pomyleni odchodzą samotni

Psalm braterski - Tadeusz Nowak


Marek Grechuta
Teresa Haremza
Matko Naturo

Tadeusz Nowak


Psalm braterski

Matko Naturo sługo boża
zostaw nam z broni białą broń rozsądku
i spraw by syn nasz podchodząc do noża
z rzeczy śmiertelnych pierwsze ujrzał jabłko
jako widziano jabłko na początku

A gdy u kolan złożysz mu łaskawie
jagnię na oślep szukające mleka

spraw aby myślał o porannej trawie
skąd Bóg spłoszony przez psiarnię ucieka

A kiedy zaśnie i Bóg go napadnie
jak u nas głupka napadł tego lata
daj jego bratu takie samo jagnię
lub z piersi wyjmij mu ten kamień brata

Psalm dziecinny - Tadeusz Nowak

Marek Grechuta
Dzieciństwo moje

Tadeusz Nowak
Psalm dziecinny


Dzieciństwo moje szło przez pola z psem
pies naszczekiwał i z królestwa zboża
uciekał anioł nagi jak rówieśnik
skaczący z wierzby w leśne siano rzeki

Tuż za aniołem uciekały ptaki
i dzika świnia i jej sen bagienny
i parę witek jutrzni połamanej
przez myszkujących za ptakami chłopców

Psa uwiązałem na skraju królestwa
i rozgarniając jego sen rękami
szedłem do ojca ażeby mu pomóc
dogadać się z ludem o ten pierwszy chleb

A wtedy jeszcze oprócz rówieśników
wchodzących w rzekę znikających w sianie
i rówieśnicy która mnie ciągała
na inne siano bo jej ciało inne
znałem do bólu w spiczastych kolanach
żytniego ludu narzecze niewinne

Korowód - Marek Grechuta i Anawa

Marek Grechuta i Anawa
Piosenki z albumu „Korowód” – 1971, 2000

Kantata (J. K. Pawluśkiewicz - J. Zych)
Chodźmy (M. Grechuta)
Świecie nasz (J. K. Pawluśkiewicz - M. Grechuta)
Dni, których nie znamy (J. K. Pawluśkiewicz - M. Grechuta)
Ocalić od zapomnienia (M. Grechuta - K. I.  Gałczyński)
Korowód (M. Grechuta - L. A. Moczulski)
Niebieski młyn (J. K.  Pawluśkiewicz - T.  Śliwiak)
Letnia przygoda (J.  Boczkowski - J. Odrowąż)
W chłodzie osiczyn w dymie traw (J. Ostaszewski - T. Nowak)
Nie chodź dziewczyno do miasta (J. K. Pawluśkiewicz, J. Nowicki) 
Pomarańcze i mandarynki (J. K. Pawluśkiewicz, J. Tuwim)

Kantata - Jan Zych


Marek Grechuta - Kantata

Jan Zych

Śniły mi się ptaki bez nieba
Śniły mi się konie bez ziemi
Śniły mi się ptaki bez nieba
Śniły mi się konie bez ziemi

Tu żadnej pory roku oprócz zimy nie ma
Tu miejsce na labirynt i na głowę kamień
Obcy mur z obcym murem graniczy
Na łodyżce podwórka więdnie lniany kwiatek nieba...

A oni tam zboże sieją
Senne siano się zwozi w sienie otwarte na oścież
Tam lato ze złotym berłem przechodzi...

Deszcze z daleka, z samego królestwa
Świeci mi ostatnie jabłko na jabłoni

Tu miejsce na labirynt i na głowę kamień
I nikt nie krzyknie nawet
Kiedy upadnę w zgiełku zmotoryzowanym
Jak resztki lodu sprząta się przed wiosną
Obcego człowieka podniosą
Zbiegną się nagle wszystkie strony
I pory roku będą równocześnie...

Wszystkie chwile uderzą naraz do serca
I spór będą wiodły, do której z nich należę
I niech to będzie spowiedź, ale bez rozgrzeszenia
Nie chcę, by okradano mnie z mojego życia...