Konno, konno z szabelką - Roman Kołakowski

Ewa Dałkowska
Konno, konno z szabelką

Roman Kołakowski

Konno, konno, konno z szabelką
Nocką, nocką, nocką z panienką
Chłopcy malowani, ułani, ułani
Drutem powiązani, nieznani...

Błota, błota, błota szerokie
Brzozy białe, brzozy wysokie
Trawy rosą płaczą jak łzami, jak łzami
Rogatywka z orłem zerwanym...

Lanca, lanca, lanca złamana
Wojenko, wojenko kochana
Twarzą odwróceni do ziemi, do ziemi
W obcym kraju, lecz między swemi...

Krążą, krążą, krążą legendy
Sny obłędne, senne obłędy
Wciąż po polach błądzą chochoły, chochoły
Rankiem dzieci idą do szkoły...

Huzarzy - Bułat Okudżawa

Bułat Okudżawa - Солнышко сияет, музыка играет
Wojciech Malajkat - Huzarzy

Michał B. Jagiełło

 Pogoda przepiękna, gra orkiestra dęta,
Skąd ta trwoga w sercu niepojęta?
Tam na środku rynku gapie się zebrali,
Pułk huzarów stoi w pełnej gali.

Panny się rumienią, bal się pannom marzy,
Boże jacy śliczni ci huzarzy...

Lecz pułkownik stary na koniu cisawym,
Mówi „nie czas teraz na zabawy.
Bale są we środy, dziś niedziela – wymarsz,
A we czwartek wojna się zaczyna”.

Tam na polu bitwy gęsto świszczą kule.
Może nie wrócimy już w ogóle? ...

Panny marszczą brewki, żadna mu nie wierzy.
Któż by śmiał zabijać ich tancerzy?
Idźcie na tę wojnę, bawcie się w podchody,
Tylko wróćcie do następnej środy.

Tam na polu bitwy gęsto świszczą kule.
Może nie wrócimy już w ogóle? ...

Pogoda przepiękna, gra orkiestra dęta,
Skąd ta trwoga w sercu niepojęta?

Józef Czech

Słoneczko przygrzewa.
Muzyka rozbrzmiewa;
Czemu serce z żalu tak omdlewa?

Za wsią, przy gościńcu
Stoi pułk żołnierzy,
Chmara panien ku nim wnet pobieży.

Wszystkie się radują:
Pójdą dzisiaj w tany,
Każdy chłopak zaś - jak malowany!

Ale pan pułkownik
Na bułanym koniu
„Hola, moje panny!" - woła do nich.

„W środę były tańce,
Dziś niedzielę mamy,
W czwartek zaś na wojnę wyruszamy!

Śmierć zatańczy z nami,
Jak to na wojence,
Może nas już nie ujrzycie więcej!"

Cóż on opowiada,
Panny mu nie wierzą,
Tylko ślą uśmiechy ku żołnierzom.

„Panowie wojacy,
Jedźcie, kędy wola,
Tylko wróćcie z bitewnego pola!"

Słoneczko przygrzewa,
Muzyka rozbrzmiewa;
Czemu serce z żalu tak omdlewa?

Hej z góry jadą Mazury

Chór i Orkiestra PR
Hej z góry jadą mazury

Hej z góry, z góry
Jadą Mazury, jadą Mazury
Stuku, puku, puku w okieneczko
Otwórz proszę, proszę szynkareczko
Koniom wody daj, tadana, koniom wody daj

Przyjeżdżacie w noc
A czy ja was znam
A czy ja was znam
Możeszcie wy obcy, a nie swoi
Niech kto inny konie wam napoi
Zapukajcie tam,.tadana
Zapukajcie tam

Nie ma się co bać
Możesz śmiało wstać
Możesz śmiało wstać
My wojaki polskie, my ułani
Nie od dzisiaj wszystkim dobrze znani
Radźże więc nam radź, tadana
Radźże więc nam radź

Tedy staję wraz
I ugoszczę was, i ugoszczę was
Wyjdę sama z wiadrem wnet na drogę
I napoić konie dopomogę
Za niedługi czas, tadana
Za niedługi czas

Obrazy:
Stanisław Nowicki, Stanisław Jankowski

Z historii - Wiktor Woroszylski

Ewa Dałkowska
Z historii

Wiktor Woroszylski

Jeszcze szkła ostatnie drżą
Skończyło się balowanie
Panienki, jak malowanie
Bieliznę na szarpie drą
Jeszcze w dudach tony drżą
A tancerze niedorośli
A tancerze niedorośli
A tancerze niedorośli
A tancerze niedorośli
Brodami jak mchem obrośli
Idą ginąć wśród zarośli
Nad grobami konie rżą

Jeszcze wargi czyjeś drżą
W jasnych oczach zapytanie
Tacy młodzi, Chryste Panie
Tacy młodzi, Chryste Panie
Co tu gromem, co tu grą
Szarej grudy falowanie...
Obłoki nad głową drżą
Trzeszczy świata szalowanie
Skończyło się balowanie...

Obrazy: Edward Mesjasz

Jeszcze jeden mazur dzisiaj

Jeszcze jeden mazur dzisiaj
Ostatni mazur

Ludwik Pomian-Łubieński

Jeszcze jeden mazur dzisiaj,
choć poranek świta,
czy pozwoli panna Krysia,
młody ułan pyta.

I tak długo błaga, prosi,
boć to w polskiej ziemi,
w pierwszą parę ją unosi,
a sto par za nimi...

On jej czule szepcze w uszko,
ostrogami dzwoni,
w pannie tłucze się serduszko
a liczko się płoni.

Cyt, serduszko, nie płoń liczka,
bo ułan niestały,
o pół mili wre potyczka,
słychać pierwsze strzały...

Słychać strzały, głos pobudki,
dalej na koń, hura!
Lube dziewczę porzuć smutki,
zatańczym mazura.

Jeszcze jeden krąg dokoła,
jeden uścisk bratni,
trąbka budzi, na koń woła,
mazur to ostatni!...

Obraz: Michał Wygrzywalski

Ej dziewczyno, ej niebogo

Wojciech Kossak

Ej dziewczyno, ej niebogo

Kornel Makuszyński

Ej, dziewczyno, ej, niebogo,
jakieś wojsko pędzi drogą,
skryj się za ściany, skryj się za ściany,
skryj się, skryj! Skryj się, skryj!
Ja myślałam, że to maki,
że ogniste lecą ptaki,
a to ułany, ułany, ułany...

Strzeż się tego, co na przedzie,
co na karym koniu jedzie,
oficyjera, oficyjera,
strzeż się, strzeż, strzeż się, strzeż.
Jeśli wydam mu się miła,
to nie będę się broniła,
niech mnie zabiera, zabiera, zabiera!...

Serce weźmie i pobiegnie,
potem w srogim boju legnie,
zostaniesz wdową, zostaniesz wdową,
strzeż się, strzeż!
Łez ja po nim nie uronię,
jego serce mym zasłonię,
Bóg go zachowa, zachowa, zachowa...

Różni malarze

Stoi ułan na widecie

Loch Camelot
Stoi ułan na widecie

Stoi ułan na widecie
Obergurt go w plecy gniecie
A szkapina, poczciwina
Nie chce nosić już (ani kroku)

Stoi ułan, nadsłuchuje
A szkapina postękuje
Tam, do licha, stękaj z cicha
Bo Moskale tuż (tuż przed nami)

Stoi ułan na okopie
Aż śmierć pod nim dołki kopie
Granat trzasnął, ułan wrzasnął
Nie ma głowy już (ani śladu)

Niosą trumny przez dąbrowę
W jednej ułan, w drugiej głowę
Zagrzebali, pochowali
Dobrze jemu tak (bardzo dobrze)

Rano, gdy pobudkę grali
To ułana odkopali
Zszyli tułów razem z głową
I już ułan jest (tak jak nowy)...

Obraz: Zygmunt Rozwadowski

Szwoleżerowie - Julian Tuwim

Stasiek Wielanek
Szwoleżerowie

Julian Tuwim

Niech zabrzmi nasz śpiew
Niech dźwięki w dal popłyną
Pogania je krew
A krew pogania wino
Gdy wino zaszumi we krwi
Radośniej piosenka ta brzmi

Już Noe obyczaj ten miał
Że beczki dosiadał i w cwał

Więc pijmy wino, szwoleżerowie
Niech troski zginą w rozbitym szkle
Gdy nas nie będzie, niechaj nikt się nie dowie
Czy dobrze było nam, czy źle

Ten Noe był zuch
Szwoleżer pierwszej klasy
A spust miał za dwóch
W przedpotopowe czasy
A pękł, bo za wiele pił
I z tego ten potop był

Uczcijmy staruszka, bo wart
Szacunku i czci za ten żart

Więc pijmy wino...

Wśród śmiechu, czy łez
Niech brzmi ta pieśń braterska
Kto wie, gdzie nasz kres
Kompanio szwoleżerska
Przy winie, czy w polu gdzieś
Czy jutro, czy dziś, kto wie

Czy w śniegu czerwonym od krwi
Niech zawsze ta piosnka nam brzmi...

Obrazy: Stanisław Bagieński, Wojciech Kossak

Porucznik jazdy - Wacław Gebethner

Albert Harris
Porucznik jazdy

Wacław Gebethner

Porucznik jazdy, miły ten szaławiła
Co dzisiaj jest tu a jutro tam
Dziś razem z dziewczyną, jutro sam

Tak, jak to stara piosnka o nim mówiła
Że nic go nie zmieni już
I zawsze będzie ten sam

Na koniu to rycerz i pan
W salonie wytworny, jak paź
Lecz serca nie daje
Choć lubi je brać

Miłości nigdy nie traktuje na serio
Wciąż szuka dziewczyny
Której jeszcze serce by skraść

Ach, poruczniku, spotkasz się z dziewczyną
Na której widok oczy zajdą mgłą
I wtedy powiesz, z dość niemądrą miną
Przepadło już, bo kocham ją, pardon

Obraz: Zygmunt Rozwadowski

Poleńko, pole - Ernest Bryll

Wojciech Kossak

Stan Borys
Poleńko, pole

Ernest Bryll

Poleńko białe
Gdzieżeś nam odeszło
Pieśni śpiewane miękko
Co było, to zmierzchło

Przez suchy zapach łąk

Drogą, bezdrogą nocy
W krwawy księżyca krąg
Ciągną zmęczeni chłopcy

Przez miękki kopyt stuk
Gdzie burzany zielone

Zdrów, pochód rysią, zdrów
Parskają po rosie konie

Poleńko, pole
Łąki latem białe
Czemuś się nam okryło
Mrozem lutym, lodem

Polem lodowym
Bólem styczniowym
Koni dziewczęce głowy
Jak w pieśni stepowej

Odchodzą w czarny mróz
Konie, szwadrony młode
Zdrów, pochód rysią, zdrów
Przez rzeki skute lodem

Gdzie miękki kopyt stuk
Gdzie burzany zielone
Zdrów, pochód rysią, zdrów
Parskają po rosie konie

Zagrajcie nam dzisiaj wszystkie srebrne dzwony

Zostały tylko ślady podków

Primo Voto
Zostały tylko ślady podków

Włodzimierz Ścisłowski

Gdzie jesteście, ułani
I ten konik bułany
Gdzie ten siwy, ten kary jak noc
Gdzie taczanki pomknęły
Szlakiem jakich kolein
Ruszył szwadron, do boju się rwąc

Zostały tylko ślady podków
Po szablę już nie sięgnie dłoń
I tylko w piersi, tylko w środku
Jest żal, że już nie zarży koń

Zostały tylko ślady podków
Ułański patrol w lesie znikł
Drżą jeszcze wierzb gałęzie wiotkie
Lecz jeźdźców nie odnajdzie nikt

Hej, hej, ułani, malowane dzieci
Oddaliście Polsce swą młodość i krew
Dziewczyna za wami chyba nie poleci
Rozpłynął się w chmurach wasz bojowy śpiew

Zostały tylko ślady podków,
Lecz gdzie są konie, któż to wie
Wśród wiejskich sadów i opłotków
Brzmi echo trąbki jak we śnie

Zostały tylko ślady podków
Gdzie leśnych ścieżek sypki piach
Zostały tylko ślady podków
I żywa pamięć o tych dniach

Odgłos szarży już ucichł
Ilu chłopców nie wróci
Tylko sztandar pokłonił się im
Koń samotny gdzieś pobiegł
Krzyżyk stanął na grobie
Wiatr wrześniowy rozgonił już dym....

Kirasjerzy - Ludwik Jerzy Kern

Halina Kunicka - Kirasjerzy

Ludwik Jerzy Kern

Sto lat temu lub dwieście
Było prawie dewizą
Że znajdować się w mieście
Ma wojskowy garnizon
Było miło
I żyło jakoś lepiej się przy tym
A już szczytem to było
Kirasjerów mieć pułk

Kirasjerzy, kirasjerzy
Całowali jak należy
Kiedy tylko spadł mrok
Zaczynali cmok, cmok
Bez wytchnienia
Przez calutki rok

Kirasjerzy, kirasjerzy
Mieli coś, niech mi pan uwierzy
Czy to mundur, czy co
Z kirasjerem, ho ho
Choćby w ogień z ochotą się szło

Pan kapitan wieczorem
Na pianinie grał Lista
A pułkownik z majorem
Rżnęli w baka lub w wista
Bili asem lub królem
Zapijali alaszem
Nawet czasem w ogóle nie wiedzieli
Że tam

Kirasjerzy...

Dziś przyblakła ta era
Jak stokrotka w albumie
Skąd dziś wziąć kirasjera
Nikt powiedzieć nie umie
Retoryczne pytanie
Mój panie, nic więcej
Niech w piosence zostanie
Ta legenda, ten mit

Piosenka o młodym ułanie - Bułat Okudżawa

Bułat Okudżawa - Песенка о молодом гусаре
Piotr Kajetan Matczuk - Piramidy - Piosenka o młodym ułanie

Roman Kołakowski

Łuny bitwy i dzwony na trwogę
„Formuj szyk!”- komendanta brzmi głos
Konie już osiodłane, więc w drogę
Może wreszcie odmieni się los

Pod dowódcą koń rży
Na dowódcy strój lśni
Pierwszy szwadron tuż tuż
Pędzi wzbijając kurz

A młody ułan jest w Amelii zakochany
I klęczy u jej stóp, bez reszty jej oddany
A młody ułan swą Amelię adoruje
I klęczy u jej stóp i sukni skraj całuje

Poginęli, choć nie zna nikt daty
Już nie dla nich ból, trwoga i głód
Bo na koniach, na koniach skrzydlatych
Pędzą razem aż do rajskich wrót

Pod dowódcą koń rży
Na mundurze ślad krwi
Pierwszy szwadron tuż tuż
Świat zapomniał go już

A młody ułan jest w Amelii zakochany…

Dziś historii stuleci przybyło
Nikt nie wyda komendy „Na koń!”
Bo może wcale Amelii nie było
Choć w muzeum jest siodło i broń

Pustą pamięć czas ma
Z sobą sam w kości gra
Żąda zabaw i braw
Wiek mądrości bez prawd

A młody ułan jest w Amelii zakochany…
A młody ułan jest…

Pesenka kavalergarda - Szwoleżerowie - Bułat Okudżawa

Gwiazda zwodniczego szczęścia - 1975

Władimir Kaczan
Piesenka kawalergarda

Bułat Okudyawa - Andrzej Mandalian
Szwoleżerowie

Szwoleżerowie, żywot krótki
I stąd ta słodycz każdej z chwil.
Otwiera namiot dźwięk pobudki
I echo surm w pamięci tkwi,
I jazdy słychać kłus walecznej,
I — szable w dłoń, i — konie w cug...
Słów czułych o miłości wiecznej
Dziewczęciu prawić nie daj Bóg!

Daremne nasze dzienne sprawy,
Daremne wino, śmiech i śpiew,
Nie będzie chwały ani sławy,
Dopóki nie przelana krew.
I nigdy dosyć krwi serdecznej,
By zbyć się trosk i nie znać trwóg...
Nie prawmy o miłości wiecznej,
Od czułych słów uchowaj Bóg!

Puchary w krąg, lśni oczu błękit
I każdy z losem za pan brat,
I wszystko jak w zasięgu ręki:
I stały ląd i trwały ład...
Drewniany krzyż po nocy wietrznej
Już czeka na rozstajach dróg...
Nie prawmy o miłości wiecznej,
Od czułych słów uchowaj Bóg!

Песенка кавалергарда

Кавалергарды, век не долог,
и потому так сладок он.
Труба трубит, откинут полог,
и где-то слышен сабель звон.

Еще рокочет голос струнный,
но командир уже в седле...
Не обещайте деве юной
любови вечной на земле!

Напрасно мирные забавы
продлить пытаетесь, смеясь.
Не раздобыть надежной славы,
покуда кровь не пролилась...

И как ни сладок мир подлунный --
лежит тревога на челе...
Не обещайте деве юной
любови вечной на земле!

Течет шампанское рекою,
и взор туманится слегка,
и все как будто под рукою,
и все как будто на века.

Крест деревянный иль чугунный
назначен нам в грядущей мгле...
Не обещайте деве юной
любови вечной на земле!

Piosenki radzieckie - Przeciąga kawaleria

Eduard Chil - Проходит кавалерия
Sława Przybylska - Przeciąga kawaleria

Bogusław Choiński, Marek Dagnan

Bułane i deresze
Kasztany, siwki białe
Brygada kawalerii
Szła stępa opłotkami
Dzwoniły podkowami
Wśród pól zielonych, sennych
Koniki, podrzucając łby
Jak panieneczki zgrabne szły

Bułane i deresze pstre
Kasztany i siwki białe
Przeciąga kawaleria
Słyszycie to
Przeciąga kawaleria

W strzemionach unosiła się
W kulbakach kołysała się
Witeziów legendarnych pieśń
Budionnych i Korczaginów
Lawino rewolucji
Czerwona nawałnico
Czerwona karawelo
Kolumbów rewolucji

Bułane i deresze pstre…

I co się nagle stało
Że dziś na defiladzie
Dowódca garnizonu
Stał w czarnym samochodzie
Bułane i deresze, ach
Koniki moje, nie ma was
Lecz wszyscy widzą, jak
Przez plac przeciąga kawaleria

Słyszycie to
Przeciąga kawaleria

Przeciąga kawaleria
Strzemieniem srebrnym dzwoni
A piosenka jej zamiera
W oddali pól zielonych
Nie zdradzi koń towarzysz
Nie zdradzi szabla wierna
Słyszycie to, widzicie to
Przeciąga kawaleria

Awans dla panny - Marian Hemar

Śluby ułańskie - 1934

Witold Conti , Maria Modzelewska
Awans dla panny

Marian Hemar

Co stąd, że panna śliczna
Co stąd, że ma usta jak miód
Kiedy taka niesympatyczna
Że lubić ją daremny trud

Za siebie kryje ręce
I słodką odwraca twarz
To nie tak, jak w tej piosence
Którą miła ma, zapewne, znasz

Kiedy ułan powie pannie, o ukochana
To nie wypada już pannie bronić się ani śmiać
Bo to jest awans dla panny, to jest order dla panny
Proszę baczność, i zamknąć oczy i usta dać

Kiedy panna usłyszy, kochaj mnie, z ust ułana
To już tak musi być, że kocha go
Bo to jest order dla panny, to jest awans dla panny
Zrozumiano? Zrozumiano! No, no

Co stąd, że ułan śliczny
Co stąd, że tak serce mi zwiódł
Kiedy trąbka za oknem zagra
Zatrzymać go, daremny trud

Przysięgi wszystkie kłamią
Nad tobą inna jest moc
Która wyrwie cię z moich ramion
Słyszysz trąbki głos w daleką noc